Bài tổ tôm – Tựa game giải trí đặc sắc nhất mọi thời đại

bai-to-tom-1

Bài tổ tôm là bộ môn mà ông bà ta thời xưa cực kì ưa chuộng. Theo thời gian, giới trẻ ngày nay đã dần làm mai một môn bài này bằng cách ít sử dụng đến nó trong giải trí. Hãy cùng tìm hiểu sâu hơn về tổ tôm và giúp người trẻ có nhận thức cũng như cảm tình hơn về bộ môn này nhé.

Định nghĩa bài tổ tôm

Bài tổ tôm là một trò chơi đánh bài dân gian phổ biến của người Việt xưa. Về nguồn gốc tên gọi, “tổ tôm” là đọc trại âm “Tụ tam”. “Tụ tam” mang nghĩa là “góp ba thứ lại”, tức ba hàng quan trọng nhất trong bộ bài Văn, Vạn và Sách.

Đây là trò chơi khá phổ biến trong các ngày lễ, Tết thời xưa. Với sự phát triển của nhiều game bài khác, bài tổ tôm đang dần biến mất trong dân gian vì có luật chơi phức tạp, nhiều quân biến hóa khôn lường và kén người chơi.

Có vẻ như, nguồn gốc của Tổ Tôm là từ đất nước Trung Hoa và đã có từ rất lâu đời, nhưng thời kỳ thịnh vượng nhất của trò chơi này là thế kỉ 19, đặc biệt trong giới thượng lưu vốn coi đây là một trò chơi thanh lịch dùng nhiều trí lực. Tổ Tôm cũng vinh dự khi được xuất hiện trên khá nhiều bài văn chương của thi sĩ Việt Nam xưa.

bai-to-tom-4
Định nghĩa bài tổ tôm

Cách chơi bài tổ tôm cho các nhóm

Nhóm 4 người

Với 4 người hay còn gọi là bí tứ, người chơi sẽ phải hiểu rõ một số luật như sau: Bài phải được chia đều thành 5 phần, 4 người tiến hành lấy 4 phần, phần còn lại để ở giữa và gọi là lọc.

Với bài tổ tôm 4 người, người ù sẽ chỉ cần sở hữu 2 lưng, ít hơn 1 lưng so với khi chơi 5 người. 

Tuy nhiên, sẽ không có ù thông hay ù thiệp hồng mà người thắng sẽ ù bằng hai cách là ù thập nhị hống và ù kính nhị.

Cách chơi bài tổ tôm dành cho ván 5 người

Nếu có 5 người trong một ván bài tổ tôm, người chia phải đảm bảo chia đủ 6 phần bằng nhau, và mỗi phần gồm 20 lá bài. Cũng giống như bên trên, phần thừa sẽ được coi là lọc

Người bắt đầu đánh trước trong ván 5 người chơi được gọi là nhà cái, sau đó tiến hành bốc 1 quân bài trong tụ lọc. Mọi người cứ bốc cho đến khi lọc chỉ còn tầm 5 lá thì ván chơi cũng sẽ dần kết thúc. Nếu xảy ra trường hợp không ai ù, nhiều ván chơi sẽ được gộp lại thành 1 hội, thông qua số ván ù sẽ tìm ra người chiến thắng.

bai-to-tom-2
Cách chơi bài tổ tôm cho các nhóm

Luật chơi và cách tính điểm bài tổ tôm

Luật chơi

  • Để có thể chơi bài tổ tôm, việc hiểu biết về chữ Nho là điều cần thiết đối với người chơi.
    Người chơi phải luôn theo quy tắc xếp bài, đó là các quân yếu được xếp sâu xuống và xếp những quân bài giống nhau gần nhau. 
  • Những yêu cầu để ù thành công trong bài tổ tôm:

+ Đánh được hết/ hạ hết được các lá bài
+ Những lá bài giống nhau khi người chơi được nhận phải đều được mở lên
+ Nếu ù thì bài phải có đủ 21 quân và không bị lẻ
+ Những lá bài đã được ngửa bắt buộc phải có 6 đôi trở và 10 đôi chắn. 

  • Những trường hợp tính là “ù” trong bài tổ tôm:

+ Ù thông: 2 ván ù liên tiếp thông nhau.
+ Thập điềm: Toàn bộ bài đều là màu đỏ và là quân bài ù
+ Bạch định: Giống thập điềm chỉ khác là các lá bài đều màu trắng
+ Kính cụ: Khi bài ù có trên tay là ông cụ màu đỏ, các quân bài khác bắt buộc màu trắng

+ Kính tứ cổ: Có 4 ông cụ đỏ trong tay, còn lại là các quân bài màu trắng
+ Chi nẩy: quân bài bốc được ở lọc lên giúp người chơi ù được

Cách tính điểm bài tổ tôm

Dưới đây là một số cách tính điểm mà người chơi buộc phải biết trong bài tổ tôm để tính toán ăn tiền dễ dàng hơn:

  • Bài có tôm thì được: 1 điểm
  • Bài có bạch thủ tính được: 1 điểm
  • Sở hữu kính cụ được: 6 điểm
  • Kình từ cố có điểm cao nhất là thêm được: 10 điểm
  • Có lèo được: 2 điểm
  • Ù thông có ván trước được: 1 điểm
  • Ừ suông không có cước sắc được: 1 điểm
bai-to-tom-3
Luật chơi và cách tính điểm bài tổ tôm

Kết luận

Có thể nói, bài tổ tôm là một môn bài mang tính đấu trí cao và yêu cầu nhiều hơn so với các game bài khác. Mong rằng bài viết này sẽ mở ra một trang mới về tổ tôm và góp phần giữ gìn bộ môn này trong đời sống hiện đại ngày nay.